Những Tà Giáo Về Ba Ngôi – Phần 01

207
nhung ta giao ve Ba Ngoi

Những Tà Giáo Về Ba Ngôi – Phần 01

“Nhưng hãy lánh những điều cãi lẽ dại dột… Sau khi mình đã khuyên bảo kẻ theo tà giáo một hai lần rồi, thì hãy lánh họ,” TÍT 3:9-10

Người ta nói rằng ở Hoa kỳ ngày nay tà giáo nhiều như rươi. Điều đó cũng dễ hiểu. Hể vườn mít mà càng rộng lớn sầm uất thì càng nhiều tầm gởi. Ở một xứ sở mà Đạo Đức Chúa Trời phát triển rộng lớn như ở Nước Mỹ đây, nếu ma quỉ để yên cho, thì đó mới là một sự lạ.

Tuy nhiên các Cơ-đốc nhân chỉ nên tin cậy Chúa, bước đi cách cẩn thận, cương quyết, chớ không nên lo sợ. Thứ nhứt là vì Đức Chúa Trời biết cách bảo vệ con cái Ngài, miễn là chúng ta khiêm nhường nhờ cậy Chúa. Thứ hai là nếu chúng ta cứ chăm chỉ học biết về đạo thật, thì sẽ dễ dàng nhận diện ra đạo giả, và thứ ba là như một đầy tớ Chúa đã nói, khi con rắn bị Chúa rủa sả bắt phải bò bằng bụng, ấy là Chúa đã giới hạn khả năng hoạt động của nó:

Trải hàng ngàn năm nay ma quỉ đã không nghĩ ra điều gì thật sự mới. những tà giáo kim thời trên khắp thế giới thật ra cũng chỉ là những biến tướng và sự sao lặp lại những tà giáo có từ hàng ngàn năm trước mà thôi. Nhờ ơn Đức Chúa Trời, sâu nhiệm lời Kinh Thánh và hiểu biết các tà thuyết căn bản, sẽ giúp chúng ta phát hiện các tà giáo “thời đại” một cách khá dễ, dầu chúng nó ẩn tàng khéo léo đến đâu.

Riêng về Lẽ Đạo Ba Ngôi, trước sau có 4 tà thuyết chính yếu:

Tà thuyết thứ nhứt thường được gọi là “Hình thái thuyết” (modalism), Chữ “hình thái thuyết” là chữ do một Thần học gia và sử gia người Đức tên là Aldolf Von Harnack* sử dụng lần đầu tiên để nói về một tà thuyết xưa cổ, dạy rằng Đức Chúa Trời là đấng duy nhứt, chỉ có một ngôi vị duy nhứt, nhưng theo thời gian và tùy công vụ mà tỏ mình ra là Đức Chúa Cha, Đức Chúa Con và Đức Thánh Linh. Sở dĩ gọi “Hình thái thuyết” là vì Đức Chúa Cha, Đức Chúa Con và Đức Thánh Linh chỉ là ba thể, hay ba hình thái (modes, formes), của một đấng duy nhứt là Đức Chúa Trời mà thôi.

Hình thái thuyết giải thích về bản thể của Đức Chúa Trời rằng Ngài là đấng chỉ có một ngôi vị duy nhứt, nhưng trong công cuộc sáng tạo Ngài tỏ mình ra bằng Đức Chúa Cha, trong công cuộc cứu rỗi Ngài tỏ mình ra bằng Đức Chúa Con và trong công tác ban sự sống quyền năng để gây dựng Hội Thánh, Ngài tỏ mình ra bằng Đức Thánh Linh.

Ngày nay, những người theo Hình thái thuyết thường dùng minh họa có tính “thời đại” sau đây để giải thích về bản thể của Chúa: “Cùng một bình nước đó, nhưng khi ta để trong tủ đá thì là nước đá, đem để ra ngoài sẽ là nước thường, và khi đun lên sẽ là hơi nước hay nước ở thể hơi. Đức Chúa Trời cũng vậy. Ngài hiện hữu lúc nầy dưới hình thể Cha, lúc khác dưới hình thể Con, lúc khác nữa dưới hình thể Linh.”

Tất nhiên hai cách giải thích trên về Đức Chúa Trời đều hoàn toàn trái nghịch với Giáo lý Ba Ngôi, là giáo lý dạy rằng tự trong thể yếu thiêng liêng Ba Ngôi Đức Chúa Trời riêng biệt đã đồng hiện hữu từ đời đời cho đến đời đời, chớ không phải là chỉ có một ngôi, chuyển đổi từ hình thái nầy sang hình thái khác, tùy theo thời gian và tùy theo công vụ.

Hình thái thuyết lần đầu tiên được giảng dạy khoảng năm 200AD tại Roma bởi một linh mục đến từ Tiểu Á tên là Praxeas. Năm 213AD Giáo phụ Tertulian đã viết quyển Against Praxeas lên án sự giảng dạy của Praxeas và tà thuyết nầy sau đó mang tên là Patripassianism, tức là “Cha chịu thương khó” (do gốc la tinh chữ pater nghĩa là cha, và passus là thương khó), vì Praseas đã căn cứ vào giáo thuyết nầy mà diễn giải ra rằng, Đức Chúa Cha đã nhập thể và trở thành Đức Chúa Con để chịu chết trên thập tự giá.
Chừng hai mươi năm sau, cũng tại Roma, một nhà Thần học tên là Sabellius, cũng xướng lên một tà thuyết y hệt như vậy. Vì Sabellius rất có tài lý luận nên lôi cuốn được nhiều người. Giáo thuyết của Sabellius về sau được gọi là Sabellianisme, đã lan rộng và hoành hành Hội Thánh Chúa trong gần 30 năm trời, mãi cho đến năm 262AD, mới bị dập tắt.
Hình thái thuyết đã bị bẻ gãy không phải vì cường quyền giáo hội, mà là vì sự sai lầm hiển nhiên của chính nó. Sự giảng dạy của Hình thái thuyết trái nghịch với chừng 70 phân đoạn Kinh Thánh, và thậm chí trong chính giáo thuyết đó cũng có những mâu thuẩn với nhau, không thế giải quyết. Những người đã học kỹ Giáo Lý Ba Ngôi hoặc đọc Kinh Thánh cẩn thận đều có thể thấy rõ những sai lầm của tà giáo nầy.

Tuy vậy tà giáo vẫn là tà giáo, và vẫn cứ còn dẫn nhiều người vào đương lầm lạc. Không kể đến Michael Servetus (1511-1553) đã giảng dạy và bị lên án là tà giáo của thời Trung cổ, hai giáo hội gọi là Tân giáo hội do nhà khoa học, nhà thần bí Emanuel Swedenborg (1688-1772) lập ra, và giáo hội Mormon của Joseph Smith (1771-1840), vốn là sự pha trộn của Hình thái thuyết, Swedenborgian Expansionism, và Tritheism, vẫn đang chinh phục nhiều người.

Giáo hội United Pentecostal Church (UPCI) theo rất sát quan điểm của Hình thái thuyết. Một số những nhà giảng đạo và ca sĩ nổi tiếng như T.D. Jakes, David & the Giants, Phillips, Craig and Dean, Mark Hanby, Gary Oliver, Larry W. Gaiters…và cả “ông hoàng” nhạc “rock ‘n’ roll” Elvis Presley cũng là những cảm tình viên hay thành viên của hai phong trào Oneness Pentecostals và “Jesus only”, hai biến tướng của Hình thái thuyết.

Mục Sư Dương Ðức Hiền