Những Tà Giáo Về Ba Ngôi – phần 03

231
nhung ta giao ve Ba Ngoi

Những Tà Giáo Về Ba Ngôi – phần 03

Tà thuyết thứ hai là tà thuyết Arianism, được đặt tên theo người đã đề xướng ra nó là một linh mục người Libya tên là Arius (225-336).

Tuy trong tiếng Việt hiện nay dường như chưa có một tên riêng chính thức cho tà thuyết nầy, song chúng ta hãy tạm gọi nó là “Tà thuyết Phụ Tử bất đồng” vì nội dung căn bản của tà thuyết này là Con, tức là Đức Chúa Jêsus Christ, không bằng Cha, là Đức Chúa Trời, vì Đức Chúa Jêsus là vật thọ tạo của Đức Chúa Trời, và được sanh ra trong thời gian, trong khi cha là từ đời đời cho đến đời đời. Như vậy sự bất đồng đây là sự bất đồng về bản thể lẫn về nguồn gốc, về thời gian lẫn về địa vị.

Hệ luận căn bản của tà thuyết nầy là: Vì Con được sanh ra từ Cha trong thời gian, cho nên dù sao con cũng chỉ là loài thọ tạo chớ không thể là Đức Chúa Trời với ý nghĩa đầy trọn của chữ Thiên Chúa, của chữ Thượng Đế, là đấng chủ tể, là nguyên nhân đầu tiên của muôn loài được. Nói tắt một lời, tà giáo nầy chối bỏ thần tánh của Đấng Christ.

Khi tự căn bản đã là sai Kinh Thánh, thì càng diễn giải lại càng sai nặng. Căn cứ vào tiền đề “Đấng Christ là vật thọ tạo đầu tiên”, và bối rối trước những sự kiện siêu nhiên được mô tả về Ngài trong cả Kinh Thánh, người ta không thể lý giải được tại làm sao mà một loài thọ tạo lại có thể có thể sở đắc được những thuộc tính và mỹ đức dường ấy. Rốt cuộc lại, tà thuyết nầy cũng chối cả nhân tánh của Đấng Christ nữa. Arius nói rằng Jêsus Christ là một tạo vật siêu nhiên, chẳng phải là người mà cũng chẳng phải là Trời, và với kết luận nầy, Arius cùng với đồ đệ mình đã rơi đúng vào trường phái Lucian, một trường phái ngoại giáo của nhà tu từ học Hy-lạp lập ra trước đó.

Giáo thuyết của Arius cứ như thế, trôi theo dòng chảy của lịch sử giáo hội mà khi thì sanh ra biến tướng nầy, khi thì đẻ ra hệ luận kia, cho đến “đời” của đạo “Chứng nhân Đức Giê-hô-va” thì họ tuyên bố Jêsus Christ chính là “Thiên sứ Mi-ca-ên”, nghĩa là Ngài chẳng phải là Trời mà cũng chẳng phải là người, mà chỉ là thiên sứ.
Tựu trung Arianism trước sau vẫn xoay quanh một cốt lõi căn bản là chối bỏ thần tánh của Đức Chúa Jêsus Christ, nên giáo thuyết ấy có thể là có bà con hàng họ hay ít nhiều tương đồng với những nhóm đức tin ra từ Cơ-đốc giáo và thậm chí với những tôn giáo ngoại đạo như sau:

Christadelphians (chữ nầy trong Hy-lạp văn có nghĩa là Anh em của Christ) cùng với “Hội Thánh của Hy Vọng Phước Hạnh” (Church of the Blessed Hope) từ chối sự tiền tại của Đức Chúa Jêsus, nghĩa là phủ nhận sự thực hữu của Đức chúa Jêsus Christ trước khi được sanh hạ bởi Mary. Những người tin theo quan điểm nầy giải thích Ngài trước khi nhập thể, (gọi bằng Logos), chỉ là một ý niệm chớ không có thật, và như vậy, quan điểm nầy đã bác bỏ Tin lành Giăng 1:1-18.

Jehovah’s Witnesses, được thành lập năm 1884 tại Mỹ bởi Charles Taze Russell (1852-1916), hiện nay đã lan rộng trên toàn thế giới, với một số tổ chức vệ tinh như Watchtower Society, Millennial Dawn, International Bible Students Association; công khai từ chối Lẽ đạo Ba Ngôi, dầu thường xuyên nhắc đến Đấng Christ, song đồng thời cũng khéo léo từ chối bản thể và địa vị tiền tại của Ngài là Đức Chúa Trời.

Đạo Ix-lam, mà người Trung hoa và Việt nam vẫn quen gọi là Hồi giáo vì là đạo lâu đời của giống người Hồi Hột sống ở Tây vực Trung quốc, cho rằng Đức Chúa Jêsus (thường gọi là Isa) là một Sứ giả và Nhà tiên tri của Allah, nhưng chối từ thần tính của Ngài và tất nhiên, bác bỏ Giáo lý Ba Ngôi của Cơ-đốc giáo.

Đạo Cao-đài, một tôn giáo ra đời vào năm 1926 tại Việt nam, dạy rằng Đức Chúa Jêsus là một trong “Ngũ giáo Thánh nhơn”, là một trong năm giáo chủ, năm vị thánh của “đệ nhị kỳ phổ độ”, đó là Thích ca, Lão tử, Khổng tử, Jêsus Christ và Ma-hô-mét. Giáo lý Cao đài không xem Đức Chúa Jêsus là Đức Chúa Trời mà đạo nầy vẫn gọi là Ngọc Hoàng Thượng Đế.

Nhìn qua, chúng ta dễ tưởng rằng Arianism chỉ là một giáo thuyết, một tà giáo nhỏ nhoi lâu đời, thật ra không phải thế. Lịch sử cho biết rằng, sau khi bị tố cáo là tà giáo ở quê hương vào khoảng năm 322, ông ta chạy trốn sang Palestine và tuyên truyền mạnh mẽ làm cho Hội thánh Cơ-đốc tại đó bị một phen khủng hoảng niềm tin tận gốc rễ, vì tà thuyết nầy được một số lãnh đạo cao cấp của giáo hội tin theo. Đứng trước mối đe dọa sống còn, năm 325 Công đồng Nicea dưới sự giảng dạy của Athanasius đã kết án Arianism là tà giáo và công bố ra một tín điều quan trọng, gọi là “Bản Tín điều Nicene”, để bác bỏ Arianism và minh định niềm tin cho nhiều thế hệ.
Tuy vậy, Arianism cũng chưa chết. Trái lại, do một vài biến cố chính trị quan trọng của thời bấy giờ, đã có khoảng chừng một thập niên, từ 350-360 AD, giáo thuyết của Arius đã trở thành tư tưởng thống lĩnh giáo hội tại Rô-ma và một vài vùng ở Trung Âu trước khi bị đánh bại.

Gần đây, vào năm 2003, nhà Thần học tự do Juan José Tamayo ở Tây ban nha, đã được cảnh báo là đang cố gắng làm sống lại tà giáo Arianism.

Mục Sư Dương Ðức Hiền